Η Αθήνα και το νερό

Οι περιορισμένες βροχοπτώσεις στο λεκανοπέδιο της Αττικής έκαναν πάντοτε το νερό ένα είδος πολυτέλειας για την Αθήνα. Στην αρχαιότητα, όπου οι πηγές και τα ποτάμια ήταν ιερά, οι Αθηναίοι θεωρούσαν το νερό ύψιστο αγαθό και αναπόσπαστο μέρος του πολιτισμού τους αλλά και της καθημερινότητάς τους γενικότερα. Τα ποτάμια της, ο Ηριδανός που πήγαζε από τον Υμηττό και χύνονταν στον Ιλισό, ο Ιλισός στο ανατολικό τμήμα και ο Κηφισός στο δυτικό, δεν εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της πόλης, γι' αυτό και οι αρχαίοι μας πρόγονοι φρόντιζαν για την υδροδότηση, κατασκευάζοντας κρήνες και πηγάδια αλλά ακόμα και δεξαμενές και υδραγωγεία!

Το νερό, πολύτιμη πηγή ζωής και αναπόσπαστο μέρος του φυσικού πλούτου, φαίνεται πως ήταν απαραίτητο όχι μόνο για τους ζωντανούς, αλλά και για τους νεκρούς. Κάτω από τον ίσκιο των δέντρων και τη δροσιά των νερών, οι αποθανόντες "απολάμβαναν" την αιώνια γαλήνη και "εξασφάλιζαν" την ανάπαυση των ψυχών τους. Δεν είναι ίσως τυχαίο ότι οι πιο περιποιημένοι κήποι ήταν εκείνοι που περιέβαλαν τα νεκροταφεία!

Το υγρό στοιχείο σε συνδυασμό με την πλούσια βλάστηση έδινε τη δυνατότητα στους ανθρώπους για ηρεμία πνεύματος και ψυχής, καθώς και περισυλλογής. Έτσι λοιπόν, προϋπόθεση για την καλή λειτουργία των φιλοσοφικών σχολών ήταν ένα φυσικό περιβάλλον αποτελούμενο από ολάνθιστους κήπους και τρεχούμενα νερά!

Το νερό πρωταγωνιστεί στη ζωή του ανθρώπου σε όλα τα επίπεδα και τις δραστηριότητες. Είναι το ποτάμι της ζωής που όμως δεν είναι ανεξάντλητο και χρειάζεται προστασία. Οι αρχαίοι Αθηναίοι φαίνεται ότι είχαν κατανοήσει αυτή την πραγματικότητα και σε φιλοσοφικά και ιστορικά κείμενα της εποχής διατύπωσαν βασικές αρχές που πρέπει να ακολουθούνται στο σχεδιασμό των πόλεων, σε συνάρτηση πάντα με το φυσικό χώρο, καθώς και νομοθετικά μέτρα για την προστασία των φυσικών πόρων.

Με το πέρασμα των χρόνων, η Αθήνα μετατράπηκε σε μια αδηφάγο μεγαλούπολη. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας έδωσε λύσεις σε πολλά προβλήματα, ορισμένα από τα οποία είναι και αυτό της έλλειψης νερού. Καλλιεργήθηκε όμως η εντύπωση πως η τεχνολογία μπορεί να υποκαταστήσει τα πάντα και να επιλύσει τα πάντα, άποψη που μετέτρεψε τον άνθρωπο σε αλαζόνα. Το νερό έγινε γι' αυτόν ένα αγαθό δεδομένο όταν ξαφνικά το 1992 η ανομβρία απέδειξε ότι οι υδάτινοι πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι.

Διάφοροι φορείς ανέλαβαν εκστρατεία ενημέρωσης του πολίτη υπογραμμίζοντας ότι ποτάμια και ρέματα της πόλης μπαζώθηκαν και τα νερά τους χύνονται τώρα ανεκμετάλλευτα στη θάλασσα. Παλιά πηγάδια χρησιμοποιήθηκαν για το πότισμα των δημοτικών κήπων, ενώ έγιναν μελέτες από το εργαστήριο Υδρογεωλογίας του Ε.Μ.Π. για την εκμετάλλευση των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων του λεκανοπεδίου.

Για την ύδρευση της Αθήνας σήμερα χρησιμοποιείται το νερό των τεχνητών λιμνών του Μαραθώνα και της Υλίκης. Ωστόσο το σύνθημα -προσέχουμε για να έχουμε- δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται από την ΕΥΔΑΠ μόνο σε περιόδους λειψυδρίας. Θα πρέπει να γίνει τρόπος ζωής για το σύγχρονο άνθρωπο που χωρίς τους υδάτινους και γενικότερα τους φυσικούς πόρους υποβαθμίζει τη ζωή του και οδηγείται στην καταστροφή.

επιστροφή στην αρχική σελίδα