Πρέσπες

Στις μαγευτικές Πρέσπες το τοπίο αιχμαλωτίζει τις αισθήσεις. Οι θρύλοι μπλέκονται με την πραγματικότητα και αναφέρονται σε ξωτικά και άλλα περίεργα όντα που καραδοκούν μέσα στις λίμνες και στα πυκνά της δάση.

Οι Πρέσπες βρίσκονται στη δυτική Μακεδονία και συγκεκριμένα στο νομό Φλωρίνης και έχουν συνολική έκταση 330 km2 και αποτελούνται από δύο λίμνες, τη μικρή και τη μεγάλη. Η Μικρή Πρέσπα ανήκει στη χώρα μας με εξαίρεση ένα μικρό τμήμα της που βρίσκεται στην Αλβανία, ενώ η Μεγάλη είναι μοιρασμένη ανάμεσα στην Ελλάδα, την Αλβανία και τα Σκόπια. Μαζί με τις λίμνες Μαλίκη και Οχρίδα αποτελούν ενότητα και ονομάζονται λίμνες της Δασσαρητικής λεκάνης.

Για την κύρια αιτία της δημιουργίας τους έχουν δοθεί επιστημονικές εξηγήσεις, αλλά και ερμηνείες που βασίζονται σε θρύλους. Έτσι, σύμφωνα με τους γεωλόγους αιτία ύπαρξης των λιμνών υπήρξαν διάφοροι καρστικοί σχηματισμοί, που συνήθως δημιουργούνται όταν το νερό διαβρώνει και διαλύει τα ασβεστολιθικά πετρώματα. Σύμφωνα με την παράδοση όμως, η αιτία βρίσκεται σε μια ξένη που ξέχασε να κλείσει μια βρύση με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει η κοιλάδα και να σχηματιστούν έτσι οι λίμνες.

Η Μεγάλη και η Μικρή λίμνη χωρίζονται από μια αβαθή λωρίδα άμμου μήκους 4χλμ, ενώ ο δρόμος από τη Φλώρινα και το Πισοδέρι οδηγεί σε ένα από τα ελάχιστα φυσικά περάσματα προς αυτές. Οι θρύλοι κάνουν λόγο ακόμα και για τη στάθμη τους. Έτσι, κάθε φορά που τα νερά τους φουσκώνουν ξεσπά κι ένας πόλεμος!

Η πλούσια χλωρίδα και πανίδα και γενικότερα η εντυπωσιακή ποικιλία του φυσικού περιβάλλοντος είχε ως αποτέλεσμα την ανακήρυξη της περιοχής ως Εθνικού Δρυμού ήδη από το 1974.Μάλιστα τα χωριά Ψαράδες και Άγιος Γερμανός αποτελούν έναν από τους προστατευόμενους παραδοσιακούς οικισμούς του Δρυμού. Η Μικρή Πρέσπα με το πανέμορφο νησί της, τον Άγιο Αχίλλειο προστατεύεται από τη Διεθνή Σύμβαση Ramsar. και αποτελεί έναν από τους 11 Ελληνικούς υγρότοπους διεθνούς σημασίας. Υδρόβια πουλιά, ψάρια και θηλαστικά, ζουν στους καλαμώνες, τις πυκνά δασωμένες πλαγιές και τα νερά του Δρυμού. Υπολογίζεται ότι 1.300 είναι τα είδη των ανώτερων φυτών, 15 τα είδη των ψαριών, 40 τα είδη των θηλαστικών, 11 τα είδη των αμφιβίων και 260 τα είδη των πτηνών που συνθέτουν την μοναδική βιοποικιλότητα της περιοχής!

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι από τον 14ο έως τον 18ο αι., η περιοχή αποτελούσε τόπο ασκητισμού. Έτσι όλα τα βράχια και οι σπηλιές της νότιας όχθης της Μεγάλης Πρέσπας είναι γεμάτα με Βυζαντινές εικόνες και επιγραφές Βυζαντινού και μεταβυζαντινού ασκητισμού.

Ο Εθνικός Δρυμός Πρεσπών, σε αντίθεση με όλους τους άλλους στην Ελλάδα, έχει την ιδιαιτερότητα να κατοικείται από τον άνθρωπο. Μια συνύπαρξη, που απαιτεί το σεβασμό του απέναντι στη φύση, κάτι που δε φαίνεται να ισχύει στις μέρες μας. Τα προβλήματα γνωστά και απείρως επαναλαμβανόμενα! Η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου, οι αντιθέσεις ψαράδων και κτηνοτρόφων με τον τοπικό πληθυσμό σε ότι αφορά τον τρόπο διαχείρισης του Δρυμού, η έλλειψη ενημέρωσης, αλλά και τα λιπάσματα, τα βιομηχανικά απόβλητα και η αποξήλωση δέντρων για αρδευτικά έργα, οδηγούν στην απειλή αυτού του τόσο σημαντικού υγροτόπου.

Ωστόσο, κάποια πράγματα φαίνεται πως αλλάζουν έχοντας στόχο την προστασία των πολιτιστικών και φυσικών αξιών και την προώθηση ήπιων μορφών ανάπτυξης. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα και η Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών με τη συνεργασία Ελληνικών και ξένων περιβαλλοντικών οργανώσεων γεννούν ελπίδες για την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης στις πανέμορφες Πρέσπες.

επιστροφή στην αρχική σελίδα