Ιαματικές πηγές, λουτρά, υδροθεραπεία

Η αξία του νερού είναι αδιαμφισβήτητη διαμέσου των αιώνων. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις προνομιούχες χώρες που η φύση τους χάρισε όχι μόνο τοπία με πλούσιες εναλλαγές, αλλά και πηγές με θεραπευτικές ιδιότητες.

Οι ιαματικοί φυσικοί πόροι είναι διάσπαρτοι στην ελληνική επικράτεια, ενώ τα νερά των συγκεκριμένων πηγών διαφέρουν από τα συνηθισμένα είτε λόγω της υψηλής τους θερμοκρασίας, είτε λόγω της παρουσίας σπάνιων δραστικών συστατικών. Τα νερά αυτά χαρακτηρίζονται ως μεταλλικά εξαιτίας της θερμοκρασίας ή της γενικής τους χημικής σύστασης. Εκτός από τις ψυχρές μεταλλικές πηγές τις οποίες και σχηματίζουν υπάρχουν και οι θερμοπηγές που πάνω τους οικοδομήθηκε ένας κλάδος θεραπευτικής αγωγής, η ιαματική υδροθεραπεία.

Η υδροθεραπεία είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αντιμετώπιση πολλαπλών παθήσεων, όπως είναι τα αρθριτικά και οι ρευματοπάθειες. Ενδέχεται να είναι δύο ειδών: εσωτερική, και να περιλαμβάνει την ποσιθεραπεία, εισπνοθεραπεία και τις πλύσεις (στοματικές, ρινικές, γυναικολογικές) και εξωτερική και να περιλαμβάνει τα λουτρά, τις υδρομαλάξεις, την υδροκινησιοθεραπεία και την πηλοθεραπεία.

Η γεωγραφική κατανομή των πηγών δεν είναι τυχαία. Έτσι, η εμφάνιση ιαματικών πηγών όπως του Καϊάφα, της Κυλλήνης και του Λαγκαδά συνδέεται με τεκτονικά γεγονότα, ενώ οι πηγές των Μεθάνων, της Μήλου, της Λέσβου, της Σαμοθράκης, της Λίμνου και άλλων συνδέουν την ύπαρξή τους με ηφαιστειακές δραστηριότητες.

Τα ιαματικά λουτρά της Ελλάδας αποτελούν μέρος του Εθνικού μας πλούτου, ενώ τις θεραπευτικές τους ιδιότητες φαίνεται πως είχαν ανακαλύψει από νωρίς οι αρχαίοι μας πρόγονοι. Στις Μυκήνες κατασκευάστηκαν τα πρώτα δημόσια λουτρά με το όνομα "βαλανεία". Επίσης, ο μεγάλος χορικός ποιητής της αρχαιότητας Πίνδαρος εξύμνησε τα θερμά "των νυμφών λουτρά" επειδή συνέβαλλαν τόσο στην καθαρότητα του σώματος όσο και στην τόνωσή του. Στα Ασκληπιεία, όπως ονομάζονταν οι ναοί που ήταν συγχρόνως λατρευτικά και θεραπευτικά κέντρα και ήταν αφιερωμένα στον ημίθεο Ασκληπιό, οι ιερείς-θεραπευτές βοηθούσαν όσους έπασχαν από ψυχοσωματικές διαταραχές. Τέλος, ο Ιπποκράτης ο Κώος ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στην υδροθεραπεία και στη θεραπευτική χρήση των λουτρών κάνοντας μια ορθολογική προσέγγιση και χωρίς να αποδίδει τις ιαματικές ιδιότητες σε υπερφυσικές, μαγικές ή άλλες δυνάμεις.

Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα η υδροθεραπεία πλήττεται, ενώ στις αρχές του 16ου αι. το ενδιαφέρον επανέρχεται. Στην Ευρώπη του 19ου αι. αρχίζει η εντατική αξιοποίηση ιαματικών πηγών για θεραπευτικούς λόγους, ενώ την ίδια εποχή ξεκινάει η εκμετάλλευσή τους και στην Ελλάδα με βασικό υποκινητή τον Ιωάννη Καποδίστρια. Μερικές από τις ιστορικές λουτροπόλεις είναι η Αιδηψός, που ο Στράβων ο Αθηναίος και ο Πλούταρχος την περιγράφουν ως τόπο που συνδυάζει τη διασκέδαση και τη θεραπευτική αγωγή και το Λουτράκι που χαρακτηρίζεται ως η μητρόπολη του ελληνικού θερμαλισμού. Ιδιαιτέρως γνωστές είναι και οι ιαματικές πηγές του Αμάραντου, καθώς και οι θερμοπηγές της Καλλιθέας Ρόδου.

Αν και η αξία των ιαματικών πηγών είναι αναμφισβήτητη εντούτοις τις τελευταίες δεκαετίες έχουν εγκαταλειφθεί. Οι εγκαταστάσεις δεν εκσυγχρονίζονται, οι πολίτες δεν ενημερώνονται σωστά, ενώ η βαρύτητα συγκεντρώνεται γύρω από τα φάρμακα ως το πιο άμεσο και αποτελεσματικό μέσο θεραπείας. Η λανθασμένη μάλιστα εντύπωση ότι τα ιαματικά ύδατα ενδείκνυνται μόνο για παθήσεις ηλικιωμένων αποθαρρύνει τον κόσμο από τον θερμαλισμό και του στερεί μια ιαματική μέθοδο ίασης που όχι μόνο θεραπεύει αλλά συγχρόνως ψυχαγωγεί.

επιστροφή στην αρχική σελίδα